Mukayyet Akıl ve Mutlak Hakikatlar

Cenab-ı Hak, mekândan münezzehtir. Zira, mekânın hâlikı O’dur ve mekânla -hâşâ- kayıtlanamaz. Akıl, ancak bu hakikatlarla mutmain olur. Bunu aklı almayanlar bir an için bu hakikatın zıddını düşünseler, akılları­nın o zaman durduğunu ve bâtıl bir yola girdiklerini görürler. Şöyle ki:

Cenâb-ı Hakk’a -hâşâ- mekân isnad edildiğinde şöyle bir soru hatıra ge­lir: Bu mekân ezelî mi, yoksa mahlûk mu? Mekân mahlûk olduğuna göre, bu mekân halkedilmeden önce O Hâlik-ı Küllî Şey hangi mekânda idi?

Aynı şekilde, Cenâb-ı Hakk’ın ezeliyetini aklı almayan insan da, bir an için bu hakikatın zıddına nazar etse, büyük bir bataklığa düşecektir. Evveli olan şey ancak mahlûk olacağından, müstakim bir aklın alacağı tek şey, hakikatın ta kendisi olan “Sâniin ezeliyeti”dir.

Yukarıda zikredilen meseleler, hakikatı izhar makamındadır. Meselenin mahiyeti ise, ayrı bir husus ve ancak Allahü Azîmüşşân’ın bileceği bir key­fiyettir. Bizim dar aklımız bunu anlamaktan kâsır ve ihâtadan âcizdir. Zira, insan aklını kullanarak, ruhun beden içinde bulunma ve tasarruf etme key­fiyetini de anlamıyor. Hattâ akıl kendisinin ne olduğunu, nasıl bir mahlûk olduğunu ve nerede ve nasıl bulunduğunu da bilememektedir. Bu hâl, ken­disinden habersiz bir divânenin padişahın tasarrufatını anlamaya çalışma­sından daha ahmakâne bir vaziyettir.

İnsan, kendisini bu tip vartalara düşüren bir desise-i şeytaniye ile had­dinden çok tecâvüz ederek, imanî hakikatları anlamakta kendisini ölçü ittihaz ediyor. Bu mânevî hastalığa müptelâ olan insan meleklere iman hususunda, yıldızların, meleklerin meskeni ve mescidi olduğunu düşün­düğünden, kendisini hayâlen yıldızlara götürüyor ve orada kendisinin ya­şayamadığını görünce “O hâlde buralarda melekler de yaşayamaz.” diye ahmakâne bir hüküm veriyor. Halbuki o şahıs kendisini denize attığında da yaşayamayıp boğulacaktır.

Bununla beraber Cenâb-ı Hak, denizlerde öyle bir mahlûk nev’i yaratmıştır ki, onlar da havaya çıktıklarında boğuluyorlar. Hiç balık görmeyen bir kimseye bunu anlatsanız, eğer o şahıs aklına güve­nen biri ise, bu hakikatı derhal inkâr edecektir.

Yukarıdaki kaziye, sahibini birçok hurafelere daha götürür. Şöyle ki:

Bu hâlde tavuğun yumurta yapmaması, arının bal imal etmemesi ve si­neklerin de uçmaması lâzım geliyor. Zira, insan bunların hiçbirini yapama­maktadır.

Aynı şekilde, âhirette yeniden dirilmeye aklı ermeyen insan da bu azîm dirilme işini kendisinin yapacağını tevehhüm etmekte ve ölüp kabirde çü­rüdükten sonra nasıl dirileceğini anlayamamaktadır. Halbuki o şahıs ken­disi dirilmeyecek, belki diriltilecektir. “Uyku, ölümün küçük kardeşidir.” ka­idesince, uyanmak da dirilmenin bir küçük misâli oluyor.

Kendi iradesiyle, uyuma ve uyanma gibi cüz’î bir fiile kudreti yetmeyen bu âciz insanın, haşir mevzuunda çok dikkatli konuşması ve haddini tecavüz etmemesi icabeder.

Diğer meseleler de bunlara kıyas edilebilir.

Yazar: Mehmed Kırkıncı
Eklenme Tarihi: 05/7/2010
Okunma Sayısı : 4900

« Önceki Yazı Sonraki Yazı »

Yorum Ekle

Yazı hakkında yorumlarınızı, katkılarınızı ve önerilerini bize bu alandan gönderebilirsiniz.

İsminiz
E-Posta
Yorumunuz
Güvenlik Kodu
bir uc yedi sifir dokuz sifir

ataköy escort
şişli escort
istanbul escort